σιδήρου, εποχή του-

Προϊστορική εποχή, που χαρακτηρίζεται από τη χρήση εργαλείων και όπλων φτιαγμένων από το μέταλλο αυτό. Η επεξεργασία του σίδηρου, που ήταν σπανιότατη και χρησιμοποιούνταν μόνο για διακοσμητικά αντικείμενα, χρονολογείται στην Εγγύς Ανατολή από την 3η-2η π.Χ. χιλιετία. Πήρε όμως πραγματική ανάπτυξη για πρώτη φορά κατά το 13o αι. στη Μικρά Ασία, όταν ανακαλύφτηκε πως το μέταλλο αυτό ήταν ιδιαίτερα κατάλληλο για να φτιάνουν λεπίδες που να κόβουν καλύτερα και να είναι στερεότερες. Για αρκετό καιρό η κατασκευή σιδερένιων όπλων ήταν μονοπώλιο της αυτοκρατορίας των Χετταίων, στις χώρες των οποίων βρίσκονταν μεγάλα κοιτάσματα του μετάλλου αυτού. Γύρω στα 1270-50 π.Χ. όμως ο Χετταίος βασιλιάς Χαττουσίλ δώρησε στον Αιγύπτιο φαραώ Ραμσή B’ μερικά σιδερένια όπλα και μερικούς τεχνίτες ικανούς στη σιδηρουργία. Από τη στιγμή εκείνη άρχισε η διάδοση των σιδερένιων αντικείμενων σε όλη τη λεκάνη του Αιγαίου. Το φαινόμενο ήταν ταχύτατο, και από τον 1 lo αι. π.Χ. η χρήση σιδερένιων αντικείμενων είχε διαδοθεί, έστω και σποραδικά, ως τα Β των Άλπεων, στην κεντρική Ευρώπη. Και λίγο αργότερα άρχισε η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων σίδηρου και στις περιοχές αυτές. Η διάδοση της επεξεργασίας και της χρήσης του σίδηρου συνέπεσε με μια περίοδο κρίσης και αναστατώσεων σε όλη την κεντρική και ανατολική Μεσόγειο και σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Οι μεγάλες ανατολικές αυτοκρατορίες (αιγυπτιακή, χετταία, μυκηναϊκή) είχαν καταρρεύσει, και το γεγονός αυτό είχε αντίκτυπους, κυρίως με οικονομικό και κοινωνικό χαρακτήρα, στις δυτικές περιοχές, που ως τότε ήταν δεμένες με τις αυτοκρατορίες αυτές με στενούς εμπορικούς δεσμούς. Τότε οι λαοί της περιοχής αυτής έκαναν τα πρώτα βήματα για τη δημιουργία δικής τους οικονομίας, συμβάλλοντας έτσι στην εμφάνιση αυτόνομων πολιτισμών. Έτσι γεννήθηκαν τα μεγάλα πολιτιστικά κέντρα στις διάφορες χώρες της Ευρώπης, κυρίως ο γεωμετρικός πολιτισμός της Ελλάδας και ο βιλλανόβιος (Βιλανόβα, πολιτισμός της-) στην Ιταλία, και αργότερα ο πολιτισμός του Χάστατ στην κεντρική Ευρώπη, όπου συγχωνεύτηκαν οι κληρονομίες των ιδεών και των τεχνικών γνώσεων που είχαν συσσωρευθεί κατά τους προηγούμενους αιώνες, ιδιαίτερα στο πεδίο της μεταλλουργίας του χαλκού (χαλκού, εποχή του-). Οι νέες τεχνικές εφευρέσεις και ο μεταλλικός εξοπλισμός επέτρεψαν την εντονότερη γεωργική καλλιέργεια, που γινόταν συγχρόνως πιο εκτεταμένη και πιο ειδικευμένη. Οι αγροτικές κοινότητες της πρώτης εποχής του σίδηρου ήταν συγκεντρωμένες σε μεγάλα χωριά ή ομάδες γειτονικών χωριών, που κατείχαν μεγάλες εκτάσεις, τις οποίες μπορούσαν εύκολα να υπερασπιστούν οι κάτοικοι τους εξαιτίας των φυσικών χαρακτηριστικών τους, π.χ. υψίπεδα με απότομες πλαγιές, στα οποία, μεταξύ της μιας ομάδας καλυβών και της άλλης, μεγάλες εκτάσεις γης μπορούσαν να καλλιεργηθούν σε περίπτωση πολιορκίας. Ο σχηματισμός αυτών των μεγάλων κοινοτήτων έκανε δυνατή την εμφάνιση ενός σταθερού στρώματος ειδικευμένων τεχνιτών. Κατά την εποχή του χαλκού, αυτοί ήταν υποχρεωμένοι, εξαιτίας της μικρής ικανότητας των χωριών της εποχής να απορροφήσουν τα προϊόντα τους, να περιπλανιούνται αναζητώντας διαρκώς νέες δυνατότητες απασχόλησης. Τα μεγάλα κέντρα της εποχής του σίδηρου αποτελούσαν αντίθετα αγορά αρκετά μεγάλη ώστε να εξασφαλίζει στους τεχνίτες συνεχή και σταθερή εργασία. Συνέπεια αυτού ήταν να δημιουργηθεί προοδευτικά κάποια ειδίκευση, που προκάλεσε τελειοποιημένη τεχνική, κυρίως στο πεδίο της μεταλλουργίας και της κεραμικής (φούρνοι, καθαρισμός της αργίλου κλπ.). Ταυτόχρονα, οι τεχνίτες φρόντιζαν τώρα να ικανοποιήσουν περισσότερο τις απαιτήσεις και τις προτιμήσεις της τοπικής πελατείας κι έτσι διαφοροποιούσαν περισσότερο τα σχήματα και το διακοσμητικό ρυθμό στα είδη διακόσμησης και στα εργαλεία των διάφορων πληθυσμών της εποχής του σίδηρου. Στα γεγονότα αυτά, που έχουν σχέση με τον υλικό πολιτισμό, ανταποκρίνεται ο σχηματισμός «λαών» με την πραγματική έννοια της λέξης, δηλαδή συνειδητών εθνοτήτων. Τα γένη ή φυλές, που στην καθεμιά τους αντιστοιχούσε ένα μεγάλο οικιστικό κέντρο, με τη σχετική περιοχή του, οργανωμένα ομοσπονδιακά μεταξύ τους, σχημάτισαν ένα «έθνος». Πραγματικά σ’ αυτήν την περίοδο σχηματίστηκαν, π.χ. στην Ιταλία, οι λαοί που αργότερα παρουσιάστηκαν ως πρωταγωνιστές των ιστορικών γεγονότων που αφηγούνται οι γραπτές πηγές. Κεραμικό από το Λάτιο της εποχής του σιδήρου (Ρώμη, Μουσείο Πιγκορίνι). Επιγραφή σε αμφορέα που βρέθηκε στο Λάτιο. Λατρευτικό ειδώλιο που βρέθηκε στους λόφους Αλμπάνι (Ρώμη, Μουσείο Πιγκορίνι).

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • παλαιολιθική εποχή — Το πρώτο και μεγαλύτερο σε χρονική διάρκεια μέρος της εποχής του λίθου. Η π.ε. τοποθετείται χρονικά στο δεύτερο μισό του πλειστόκαινου και οι αρχές της ανάγονται, συμβατικά βέβαια, γύρω στα 600.000 π.Χ. Αν πάρουμε λοιπόν υπόψη μας ότι η… …   Dictionary of Greek

  • Ιορδανία — Επίσημη ονομασία: Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας Έκταση: 92.300 τ. χλμ. Πληθυσμός: 5.307.470 (2002) Πρωτεύουσα: Αμμάν (1.415.000 κάτ. το 1999)Κράτος της νοτιοδυτικής Ασίας, στη Μέση Ανατολή. Συνορεύει στα Δ με το Ισραήλ και τη Δυτική Όχθη… …   Dictionary of Greek

  • Ιταλία — Επίσημη ονομασία: Δημοκρατία της Ιταλίας Έκταση: 301.230 τ. χλμ. Πληθυσμός: 56.305.568 (2001) Πρωτεύουσα: Ρώμη (2.459.776 κάτ. το 2001)Κράτος της νότιας Ευρώπης. Συνορεύει στα ΒΔ με τη Γαλλία, στα Β με την Ελβετία και την Αυστρία, στα ΒΑ με τη… …   Dictionary of Greek

  • σίδηρος — Χημικό στοιχείο με σύμβολο Fe·ανήκει στην όγδοη ομάδα του περιοδικού συστήματος, έχει ατομικό αριθμό 26, ατομικό βάρος 55,85, σημείο τήξης 15300C, σημείο ζέσης 27350C, ειδικό βάρος 7,86, τέσσερα σταθερά ισότοπα και τρία ραδιενεργά. Ο σ. μεταξύ… …   Dictionary of Greek

  • Γιουγκοσλαβία — Επίσημη ονομασία: Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας Παλαιότερη ονομασία: Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας Έκταση: 102.173 τ.χλμ Πληθυσμός: 10.656.929 κάτ. (2002) Πρωτεύουσα: Βελιγράδι (1.280.600 κάτ. το 2002)Κράτος …   Dictionary of Greek

  • Σουηδία — Κράτος της Βόρειας Ευρώπης μεταξύ της Φινλανδίας και της Νορβηγίας.H Σουηδία (Konungariket Sverige) είναι η μεγαλύτερη από τις σκανδιναβικές χώρες. Tα σύνορά της, που καθορίστηκαν μόνιμα με το Σύμφωνο της Bιέννης (1815), ορίζονται φυσικά από την… …   Dictionary of Greek

  • Ηνωμένο Βασίλειο — Επίσημη ονομασία: Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας Συντομευμένη ονομασία: Μεγάλη Βρετανία Έκταση: 244.820 τ. χλμ. Πληθυσμός: 59.647.790 (2001) Πρωτεύουσα: Λονδίνο (6.962.319 κάτ. το 2001)Κράτος της βορειοδυτικής… …   Dictionary of Greek

  • κύπρος — I Νησιωτικό κράτος της ανατολικής Μεσογείου. Βρίσκεται Δ της Συρίας και Ν της Τουρκίας.Η Κ. είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί της Μεσογείου και ανήκει γεωγραφικά μεν στη Μικρά Ασία, πολιτικά όμως στην Ευρώπη. Ο πληθυσμός της είναι 80% Ελληνοκύπριοι …   Dictionary of Greek

  • Ισπανία — Επίσημη ονομασία: Βασίλειο της Ισπανίας Έκταση: 504.782 τ. χλμ. Πληθυσμός: 40.037.995 (2001) Πρωτεύουσα: Μαδρίτη (2.882.860 κάτ. το 2000)Κράτος της νοτιοδυτικής Ευρώπης, στην Ιβηρική χερσόνησο. Συνορεύει στα ΒΑ με τη Γαλλία και την Ανδόρα, στα Δ… …   Dictionary of Greek

  • Γαλλία — Επίσημη ονομασία: Δημοκρατία της Γαλλίας Έκταση: 547.030 τ.χλμ Πληθυσμός: 58.518.148 κάτ. (2000) Πρωτεύουσα: Παρίσι (2.125.246 κάτ. το 2000)Κράτος της δυτικής Ευρώπης. Συνορεύει στα ΝΑ με την Ισπανία και την Ανδόρα, στα Β με το Βέλγιο και το… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.